Lid van de Landelijke Beroepsvereniging Remedial Teachers

     BEGRIJPEND LEZEN KUN JE LEREN

Remediërend programma voor bovenbouw basisonderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs.

Begrijpend lezen is één van de belangrijkste vaardigheden die kinderen zich eigen moeten maken. Het vormt immers de basis voor het studerend lezen en het verwerken van informatie uit informatieve teksten. Vervolgens kunnen zij deze informatie weer toepassen in werkstukken, spreekbeurten en proefwerken. Begrijpend lezen is dus van groot belang voor het succes van leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs.

Bij het begrijpend lezen zijn een aantal vaardigheden van belang:  een goede technische leesvaardigheid,  een rijke woordenschat en de kennis en toepassing van leesstrategieën.

Begrijpend lezen= vlot lezen x woordenschat x leesstrategieën.

Veel leerlingen hebben echter, ondanks een goede technische leesvaardigheid, moeite met tekstbegrip. Zij vinden het lastig om de belangrijke zaken uit een tekst te halen en hebben moeite met het doorzien van de opbouw van een tekst. Zij maken te weinig gebruik van de aanwijzingen die de tekst biedt, zoals signaalwoorden die verbanden tussen tekstdelen aangeven.  Voor deze leerlingen is het remediërend programma “Begrijpend lezen kun je leren” bedoeld. 

Aan de hand van een diagnostische toets wordt bepaald welke vaardigheden de leerling al beheerst en welke extra aandacht vereisen. Vervolgens wordt een remediërend programma opgesteld, gericht op de behoefte van de leerling. De lessen worden inhoudelijk afgestemd op de methode die de leerling in de klas gebruikt. Bijzondere aandacht gaat uit naar taalgebruikssituaties. Bij het aanleren van het gebruik van leesstrategieën, blijft de inhoud van de tekst echter centraal staan.  Leesstrategieën zijn immers een middel om de tekst beter te begrijpen en geen doel op zich.  Tijdens de lessen wordt ook uitgebreid aandacht besteed aan  uitbreiding van de woordenschat.

Ook wordt  aandacht besteed aan de wijze waarop tekstbegripvragen geformuleerd worden en op welke manier het juiste antwoord op de vraag gevonden kan worden.

Naast oefening met teksten op papier wordt ook gebruik gemaakt van educatieve software om het geleerde toe te passen. Ook worden de leerlingen vertrouwd gemaakt met de manier van bevragen, zoals die door het Cito in de entreetoetsen en eindtoets gehanteerd wordt. Hierbij wordt ondermeer gebruik gemaakt van het Hulpboek Begrijpend Lezen van het Cito. Het aantal benodigde lessen is afhankelijk van de reeds aanwezige kennis en vaardigheden. 

Voor leerlingen van groep 8 en uit de onderbouw van het voortgezet onderwijs is er het programma “Taalatelier”.  Deze methode is ontwikkeld aan de Rijksuniversiteit Groningen en er wordt gewerkt vanuit de principes van taakgericht taalonderwijs. Hierin staan functionele, voor de leerling duidelijk herkenbare taaltaken centraal. In mijn praktijk gebruik ik de programma’s Woordenschat en Lezen 1 en 2.  Deze programma’s bestaan alledrie uit 9 lessen, waarbij aan de hand van een werkboek praktische oefeningen worden uitgevoerd.